Support w biegach ultra. Co o wsparciu zawodników na trasie myślą biegacze? (cz.1)

Redakcja Runandtravel.pl
21 min. czytania

Decyzja organizatorów Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu indywidualnego supportu podczas edycji 2027 wywołała dyskusję o równych szansach, sportowej strategii i samodzielności na trasie. Czy zawodnik korzystający z pomocy własnej ekipy rzeczywiście ma przewagę nad tym, który radzi sobie bez supportu? Czy support jest częścią rywalizacji, czy raczej dodatkowym udogodnieniem? O zdanie zapytaliśmy biegaczy, którzy mają różne doświadczenia i spojrzenia na ten temat.

Decyzja organizatorów Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu indywidualnego supportu podczas edycji 2027

Decyzja organizatorów Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu indywidualnego supportu podczas edycji 2027 wywołała w środowisku biegowym sporo dyskusji. Argumenty za zmianami dotyczyły przede wszystkim wyrównania warunków rywalizacji – nie każdy zawodnik ma możliwość korzystania z pomocy własnej ekipy – ale także problemów organizacyjnych, logistycznych i bezpieczeństwa. Organizatorzy zwracali uwagę na przypadki nieprzepisowego parkowania, blokowania dróg i utrudniania dostępu służbom ratunkowym, a także na konieczność dbania o dobre relacje z mieszkańcami miejscowości, przez które przebiegają trasy DFBG.

Pierwotnie planowano pozostawić możliwość supportu w trzech lokalizacjach: Długopolu-Zdroju, Kudowie-Zdroju i Bardzie. Po licznych komentarzach, konsultacjach i rozmowach ze służbami organizatorzy zdecydowali się jednak rozszerzyć tę listę o Zieleniec i Wambierzyce. W efekcie na dystansach 240, 170, 130 i 110 km support będzie możliwy w pięciu wyznaczonych punktach. Na krótszych trasach – od 10 do 70 km – indywidualne wsparcie pozostanie niedozwolone.

Organizatorzy zapowiedzieli również większą uwagę poświęconą zaopatrzeniu punktów odżywczych. Przewidzieli także specjalne rozwiązanie dla osób z alergiami, nietolerancjami pokarmowymi i innymi medycznie uzasadnionymi potrzebami żywieniowymi, które będą mogły dostarczyć własne pakiety na punkty objęte ograniczeniami supportu.

Podkreślają przy tym, że nie chcą rezygnować z obecności rodzin, przyjaciół i kibiców na trasach. Ograniczenia dotyczą indywidualnej pomocy zawodnikom w wyznaczonych miejscach, a nie samego kibicowania. W strefie supportowej będzie mogła przebywać jedna osoba na zawodnika.

Zmiany wywołały jednak pytania o granice między wsparciem a samodzielnością na trasie, równość szans, charakter biegów ultra i odpowiedzialność organizatorów za przebieg zawodów. Zapytaliśmy więc biegaczy, jak oceniają nowe zasady, gdzie ich zdaniem kończy się kibicowanie, a zaczyna support i czy ograniczenie pomocy z zewnątrz zmienia istotę biegania na długich dystansach.

Całe oświadczenie przeczytasz na profilu FB Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich.

W materiale wypowiadają się:

Radosław Defeciński, finisher takich biegów jak TOR des Glacier 450, TOR de Geants 330, Adamello Ultra Trail 170 km, SwissPeaks 360 i SwissPeaks 600, UTLAC250.

Beata Defecińska, żona Radka, która w roli supportu wspiera go na biegach.

Patrycja Dettlaff Majda biega od 23 lat. W 2026 roku ukończyła projekt 100 startów na dystansie maraton + 63 biegi, w tym były to biegi ultra górskie. Finisherka Bieg Kreta Hardcore 377 km (z jednoosobowym supportem) 2022, Bieg 7 Szczytów, Ultra Kotlina 180 km, Stumilak dystans 100 km (1.miejsce wśród kobiet), Bieg 7 wież GUT 170 km (2. miejsce).  Jedna z trzech kobiet i jedyna spoza Chorwacji, które w całej historii biegu ukończyły Ultra Trail Dinarides 160 km w Chorwacji (bez supportu) 2024. Złota klamra Ultra Challenge of Poland 2022 za 1000 km w startach wykonanych w 5 biegach w sezonie (za biegi Bieg Kreta Hardcore, Ultra Rzeźnik, Bieg 7 Szczytów, Ultra Chojnik, Ultra Kotlina 180).   

Grzegorz Korsak, Polak mieszkający na stałe w Szkocji, współtwórca platformy dla biegaczy ultra RunHarbour, finisher takich biegów jak: Montane Spine Race oraz Montane Winter Spine, Race Across Scotland, FKT z supportem na trasie Hohe Tauern Panorama Trail.

Krzysztof Lachor dziesięć razy startował w B7S na DFBG (4x DNF w tym 3 x z suportem) – 1. miejsce w 2024 i 2. w 2023 i 2021, Winter Trail Małopolska 2023 i 2024 (1. miejsce).

Maciej Majda, finisher takich biegów jak m.in. Łemkowyna 150 km, DFBG, KBL, Super Trail, Niepokorny Mnich, Dziki Groń, Transylwania 80 km, Magurski 80 km.

Sebastian Szotowicz – certyfikowany instruktor i trener biegania, ultramaratończyk z 15-letnim doświadczeniem, autor planów treningowych dla biegaczy górskich i ultra. Finiszer kilkudziesięciu górskich biegów ultra w Polsce i Europie, m.in. Łemkowyna Ultra Trail 150 km, Bieg Granią Tatr, Bieg Rzeźnika Hardcore, Transgrancanaria, Lavaredo Ultra Trail, UTMB, TDS, Marathon du Mont Blanc. Pokonał także biegowo szlaki GSB i GSS.

Jak oceniasz decyzję Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu możliwości korzystania z supportu?

Radosław Defeciński z żoną Beatą

Radosław Defeciński: Decyzję organizatorów DFBG oceniam jako próbę uregulowania tego zagadnienia. Sądzę również, że z uwagi na coraz większą liczbę startujących zawodników kwestia ta robi się coraz bardziej paląca. Bez wątpienia ilość zawodników oraz osób towarzyszących wpływa coraz bardziej na mieszkańców regionu, w którym są organizowane zawody.

Beata Defecińska: Jak najbardziej ok. Support powinien być wsparciem dla zawodnika, ale nie obciążeniem dla pozostałych zawodników i supportów. Jako wielokrotny support na wieloetapowch biegach widzę, że część osób wspierających przekracza granice – ilość osób, sposób zachowania, przestrzeń i spokój dla innych zawodników. 

Patrycja Dettlaff Majda: Uważam, że to ryzykowne posunięcie. Wiele osób, zwłaszcza tych z czołówki, nie startuje w ogóle bez supportu. Inni, którzy biegają bardziej dla siebie na dłuższych biegach, decydują się na support, bo mają specjalne potrzeby, takie jak ulubione jedzenie, rytuały dbania o stopy itp. Brak takiej możliwości na większości trasy i bycie zdanym na punkty może spowodować, że zrezygnują z udziału w obawie przed porażką i DNF. Myślę też, że argument wyrównania szans i wsłuchania się w czyjeś głosy nie ma sensu. Organizator jakby tym samym mówi, że szanse dotąd były nierówne? Bieg niesprawiedliwy? I co chcemy przez to osiągnąć ? Uspokoić niezadowolonych ?

Grzegorz Korsak: Nie lubię wypowiadać się na temat biegów, w których nie brałem udziału, więc będę wypowiadał się tylko na temat szeroko pojętego suportu, moich odczuć oraz mojego subiektywnego zdania.

I chociaż sam preferuje bieganie bez supportu, nie uważam tego za coś gorszego. Każdy ma swoje ultra. Sam czasami pomagam w supporcie swoimi znajomym, którzy mnie o to poproszą, a jedna z funkcji aplikacji RunHarbour, którą tworzę wraz z kolegą jest dedykowana osobom preferującym właśnie takie bieganie.

Co do decyzji organizatorów DFBG, uważam, że każde doprecyzowanie kwestii, które budzą wątpliwości jest na plus i tak jest w tym przypadku. Ultra bieganie z zasady nie ma być łatwe, a ograniczenie supportu na trasie zbliża imprezę do czystszego ultra.

Krzysiek Lachor: Ja dostosuję się do każdej decyzji organizatora. I mam nadzieję, że wszyscy zawodnicy będą przestrzegać regulaminu, wtedy będzie fair play.

Maciej Majda: Według mnie jest to bardzo zła i nietrafiona decyzja. Chyba że organizatorzy są sami w stanie zapewnić lepsze punkty żywieniowe dla każdego zawodnika… Często biegnąc pod koniec stawki i wpadając na kolejne punkty słyszę, że coś się skończyło i żałuję wtedy, że nie mam supportu… zabrakło czegoś… gdzie cała masa zawodników biegła z supportem który podawał im ich własne jedzenie… 

Sebastian Szotowicz: Uważam, że to bardzo dobra decyzja. Samo słowo „ograniczenie“ jest przesadne. DFBG nie odbiera zawodnikom supportu, tylko wprowadza jasne i klarowne standardy jego funkcjonowania. Podobne zasady od lat działają na wielu dużych festiwalach na świecie, choćby podczas biegów UTMB czy Western States Endurance Run.

Czy Twoim zdaniem obecność prywatnego supportu daje zawodnikowi istotną przewagę nad osobami, które na trasie polegają wyłącznie na punktach organizatora?

Patrycja Dettlaff Majda i Maciej Majda

Radosław Defeciński: W moim odczuciu obecność prywatnego supportu może wpływać na taką przewagę. Czy istotną przewagę, to już trochę odrębna kwestia. Wszystko zależy od zawodnika, jego konstrukcji psychicznej, motywacji i wielu jeszcze innych elementów składowych. Odpowiadając krótko na takie pytanie – tak, obecność takiego supportu daje przewagę.

Beata Defecińska: W mojej ocenie, z obserwacji osoby supportującej, tak. Daje przewagę i może znacząco skrócić czas pobytu zawodnika na punkcie. Kiedy zawodnik jest sam, musi po przybiegnięciu iść po jedzenie,  zadbać o ładownie sprzętu, dopiero potem iść się wykąpać czy chwilę zdrzemnąć. Support poza wsparciem mentalnym przejmuje część tych zadań. Bardzo mądrym i sprawiedliwym rozwiązaniem jest to, co robią organizatorzy w bazach zawodów TOR. Dla supportów jest rozstawiony namiot przed halą/schroniskiem. Support nie może wejść na teren bazy życia. Dzięki temu nie ma tam tłoku i każdy zawodnik musi w równy sposób zadbać o siebie. Jeśli ktoś ma dodatkowe wsparcie – czyli korzysta z dodatkowego jedzenia, sprzętu, ktoś za niego ogarnia ładowanie wyposażenia – musi ponieść koszt – czyli przyjść do namiotu, gdzie czekają jego bliscy.

Patrycja Dettlaff – Majda: Oczywiście, że lepsze wsparcie daje lepsze możliwości na osiągnięcie lepszego wyniku. W ramach dozwolonych metod, form i środków jest to zdrowa rywalizacja. To element strategii, którzy zaczęli stosować najlepsi dla maksymalizacji wyników a cała reszta zaczęła ich naśladować w walce o własne rekordy.  Przy czym nie uważam, że jest tu coś niesprawiedliwego, to kwestia organizacji.

Jeśli komuś bardzo zależy, zawsze może sobie zorganizować taką pomoc i mówienie, że coś jest niesprawiedliwe nie jest prawdą, lecz wytłumaczeniem najczęściej, dlaczego mi nie poszło, a ktoś to miał lepiej. Taka nasza polska zawiść.

Grzegorz Korsak: Absolutnie tak. Bieganie BEZ a Z suportem to dwie różne imprezy. Bieganie ze wsparciem jest na pewno dużo łatwiejsze, ale też może być podstępne. Ciepły kamper, członkowie rodziny, przyjaciele mogą zupełnie nieświadomie zniechęcić do kontynuacji zmagań. Osobiście uważam, że im mniej możliwości spotkania kogokolwiek na trasie tym większa szansa na nawiązanie kontaktu z przyrodą i chłonięcia ULTRA w najczystszej postaci. Zaznaczam jednak, że rozumiem iż niektórzy chcą przeżyć bieg wraz z teamem. Bycie w supporcie i pomoc w spełnianiu czyichś marzeń to wcale nie mniejsza frajda.

Krzysiek Lachor: Nie ma wątpliwości, że dobrze zorganizowany support daje duży komfort działania głównie żywieniowo i pozwala uniknąć kilku kryzysów. Ale doping supportu czy telefoniczny, czy na miejscu jest bardzo podobny. Miło zobaczyć swoich, ale walka i tak odbywa się w głowie pomiędzy punktami. Sam nieraz przy supporcie robiłem dobrą minę do złej gry, a w lesie siadałem na kamieniu.

Maciej Majda: Oczywiście, że obecność supportu daje przewagę nad innymi, ale przecież wszyscy oczekujemy super wyników, rekordów i niesamowitej rywalizacji tych najlepszych zawodników…

Sebastian Szotowicz: Tak, zwłaszcza na najdłuższych dystansach. Weźmy bieg na 100 mil z dziesięcioma punktami, na których support jest dozwolony. Topowy zawodnik uzupełnia tam tylko softflaski, zjada przekąskę i rusza dalej. Z supportem zajmuje mu to szacunkowo około minuty, bez supportu około dwóch. Przy dziesięciu punktach daje to około 10 minut przewagi, czyli mniej więcej tyle, ile kosztuje kilometr stromego podejścia. To oczywiście wyliczenie przybliżone, oparte na moich założeniach, ale pokazuje skalę. Na takim dystansie pojedyncze minuty potrafią zdecydować o miejscu w czołówce. U zawodników z drugiej połowy stawki, którzy na punkcie potrzebują więcej czasu, różnica będzie jeszcze większa. Do tego dochodzi mniej oczywista korzyść: support pilnuje, żeby nic nie zostało zapomniane, a zmęczony zawodnik nie musi o niczym myśleć.

Czy support powinien być traktowany jako element strategii sportowej zawodnika, czy raczej jako dodatkowy przywilej, na który nie każdy może sobie pozwolić?

Grzegorz Korsak

Radosław Defeciński: W moich startach, zwłaszcza tych długodystansowych, support jest traktowany jako element strategii startowej. Jednak przed podjęciem wszelkich decyzji następuje analiza regulaminu danego biegu i sprawdzenie, gdzie i w jakich okolicznościach support jest dozwolony. Te ustalenia stanowią bazę i podstawę do dalszych planów i ustaleń w tych kwestiach. 

Beata Defecińska: Często brak supportu wynika z uwarunkowań geograficznych – jeśli zawodnik jest z innego kontynentu trudno mu zorganizować support. 

Patrycja Dettlaff – Majda: Tak jak powiedziałam poprzednio, ultra to kwestia nie tylko przygotowania fizycznego, ale też świetnej logistyki. Support jest elementem taktycznym i strategicznym biegu jeśli myślimy poważnie o wyniku a nie tylko sprawdzeniu się „czy dam radę?”.

Grzegorz Korsak: Suport jako strategia biegu? Jeśli mówimy o topie, na pewno tak. Jeśli chodzi o zawodników ze środka lub końca stawki nie koniecznie. To jednak nie zmienia faktu, że niektóre kwestie powinny być uregulowane. Suport supportowi nierówny.  Nie można porównywać małżonka jeżdżącego autem z prawie profesjonalnym teamem (camper, masażysta, fizjo, peacemaker ect.) Reasumując  – support na trasie tak, ale taki sam dla każdego. Ściśle określone zasady korzystania, ilość członków ekipy wspierającej itp. Na niektórych biegach w UK teamy wsparcia również otrzymują trackera – nie eliminuje to do końca możliwość nadużyć ale ja nigdy nie słyszałem o takich przypadkach. Słyszałem jednak, że w razie, gdy któremuś z zawodników na trasie przydarzyło się coś złego, organizator kontaktował się z teamem innego biegacza z prośbą o zaopiekowanie się nieszczęśnikiem, ponieważ byli najbliżej. 

Krzysztof Lachor

Krzysiek Lachor: Na support może sobie pozwolić każdy. I support sportowi nierówny to też ogromne pole manewru do strategii. Jedni korzystają na każdym punkcie, inni nie. Jedni tylko łapią flaski w biegu, a inni się rozsiadają.

Maciej Majda: Przede wszystkim to do tej pory każdy mógł korzystać z pomocy supportu na biegach, a to czy chciał, czy mógł to już dosyć indywidualne w tym przypadku… 

Sebastian Szotowicz: Zdaję sobie sprawę, że nie każdy może sobie na support pozwolić. Wielu zawodników przyjeżdża na zawody samotnie. Często widzę, jak ktoś sam opuszcza strefę mety, a na punktach również zdany jest wyłącznie na siebie. Support jest jednak niewątpliwie elementem strategii sportowej, dlatego tak ważne jest wprowadzenie wspólnych standardów.

Czy zdarzyło Ci się startować w zawodach bez supportu, podczas gdy inni zawodnicy korzystali z pomocy swoich ekip? Jak to oceniasz?

Sebastian Szotowicz

Radosław Defeciński: Wielokrotnie startowałem w takich zawodach i wielokrotnie było to zamierzone i zaplanowane. Support może wpływać na zawodnika w dwojaki sposób. Może mobilizować i stanowić wsparcie. Może również powodować spowolnienie i dłuższy czas spędzony na punkcie. Chcemy podzielić się swoimi przeżyciami, opiniami, słabościami z dotychczasowej trasy biegu, a czas płynie. Reasumując – na krótkich trasach (80 km-160 km) support, w moim odczuciu i dla mnie, jest raczej zbędny, Natomiast im dystans jest dłuższy tym rola supportu (tego świadomego, który wie, co należy zrobić i w czym pomóc) drastycznie wzrasta i stanowi nieocenione wsparcie.

Patrycja Dettlaff – Majda: Oczywiście, wielokrotnie. Po prostu był to mój wybór. Takie miałam w danym momencie możliwości lub ich brak. To nie czyjaś wina tylko moja, że ktoś był lepiej zorganizowany. Mogłam zadbać o lepsze wsparcie lub odpuścić bieg czy też zdecydować się po prostu na challenge biegnę bez wsparcia.

Grzegorz Korsak: Ja mam takie trochę romantyczne podejście do ultra biegania i większość moich wyzwań/biegów robiłem bez supportu, nawet jeśli on był dozwolony. Chcę, żeby to wybrzmiało – jeśli decyduję się na samodzielne pokonywanie trasy biegu, to korzystam tylko z cp organizatora. Nawet gdy mijam teamy innych zawodników i jestem pytany, czy czegoś nie potrzebuję, to dziękuję i odmawiam. Support innego zawodnika to też suport.

Ostatnio w przestrzeni medialnej pojawiło się określenie „tradycyjny support” oraz dyskusja o tym, czym właściwie jest jego brak w kontekście FKT.

Nie ma wątpliwości, że każde zaplanowane spotkanie z kimś na trasie należy traktować jako support – niezależnie od tego, jak długo trwało. Dobrym przykładem jest nasza próba FKT na trasie Panorama Trail w Alpach Austriackich. Choć 99% trasy pokonaliśmy samotnie, na trasie pojawił się fotograf, który towarzyszył nam dosłownie przez godzinę. Mimo to próbę zgłosiliśmy jako realizowaną z supportem, choć obecność fotografa nie miała nic wspólnego z tradycyjnym wsparciem na trasie.

Krzysiek Lachor: Wiele lat startowałem bez supportu, również na B7S i mój pierwszy start z supportem był 2 minuty wolniej niż rok wcześniej bez. Na wynik końcowy na tak długim biegu na wpływ wiele składowych. Dla mnie nie ma problemu na wszystkich biegach poniżej 100 km startuje bez supportu. Czy też nie zawsze mam opcję zorganizować sobie support i nie mam problemu, z tym że inni z tego korzystają.

Maciej Majda: Praktycznie wszystkie biegi biegam zawsze sam, ale są sytuacje, w których taka pomoc się przydaje. Kilka lat temu jak jeszcze pierwszy ciepły posiłek w Lądku był dopiero koło 80 kilometrze, to znajome jeździły nocą z ciepłym rosołem za mną po punktach i sporo mi to dało. Są momenty, w których żałuję, że nikt na mnie nie czeka na punkcie i że jestem sam. Tak jak zeszłorocznym Janosiku, kiedy zszedłem z trasy i musiałem się plątać po punktach cały dzień, a od organizatora usłyszałem, że transportu nie ma i tak się bawić nie będziemy… Mając support pewnie miałby mnie kto zwieść z trasy, a tak to byłem zdany na łaskę pana organizatora, który zresztą według mnie bardzo nie elegancko się zachował i pokazał swoje cwaniactwo…

Sebastian Szotowicz: Zdarza mi się startować bez supportu. Zawodnikom z ekipą jest po prostu odrobinę łatwiej. Nie muszą nieść na plecach wszystkich żeli na całą trasę, bo uzupełniają zapasy w trakcie biegu. Lżejszy plecak to realna korzyść, szczególnie na długich podbiegach i w drugiej połowie biegu, gdy każdy dodatkowy kilogram jest odczuwalny. Mogą też liczyć na napoje i posiłki dopasowane do swoich potrzeb, a nie tylko na to, co akurat jest na punkcie. Gdy startuję bez supportu, wliczam to w strategię, pakuję się dokładniej i wiem, że będzie trudniej.

TAGI:
Udostępnij ten artykuł