Support w biegach ultra. Co o wsparciu zawodników na trasie myślą biegacze? (cz.2)

Redakcja Runandtravel.pl
23 min. czytania

Decyzja organizatorów Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu indywidualnego supportu podczas edycji 2027 wywołała dyskusję o równych szansach, sportowej strategii i samodzielności na trasie. Support to nie tylko dodatkowe jedzenie, napoje czy zmiana odzieży na trasie. To także obecność bliskich, motywacja i poczucie, że ktoś czeka na zawodnika w trudnym momencie. Ale gdzie przebiega granica między kibicowaniem a pomocą, która może wpływać na przebieg rywalizacji? W drugiej części naszej dyskusji pytamy biegaczy o rolę punktów odżywczych, bezpieczeństwo, organizację zawodów i o to, jakie zasady supportu sprawdziłyby się najlepiej.

Decyzja organizatorów Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu indywidualnego supportu podczas edycji 2027

Decyzja organizatorów Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich o ograniczeniu indywidualnego supportu podczas edycji 2027 wywołała w środowisku biegowym sporo dyskusji. Argumenty za zmianami dotyczyły przede wszystkim wyrównania warunków rywalizacji – nie każdy zawodnik ma możliwość korzystania z pomocy własnej ekipy – ale także problemów organizacyjnych, logistycznych i bezpieczeństwa. Organizatorzy zwracali uwagę na przypadki nieprzepisowego parkowania, blokowania dróg i utrudniania dostępu służbom ratunkowym, a także na konieczność dbania o dobre relacje z mieszkańcami miejscowości, przez które przebiegają trasy DFBG.

Pierwotnie planowano pozostawić możliwość supportu w trzech lokalizacjach: Długopolu-Zdroju, Kudowie-Zdroju i Bardzie. Po licznych komentarzach, konsultacjach i rozmowach ze służbami organizatorzy zdecydowali się jednak rozszerzyć tę listę o Zieleniec i Wambierzyce. W efekcie na dystansach 240, 170, 130 i 110 km support będzie możliwy w pięciu wyznaczonych punktach. Na krótszych trasach – od 10 do 70 km – indywidualne wsparcie pozostanie niedozwolone.

Organizatorzy zapowiedzieli również większą uwagę poświęconą zaopatrzeniu punktów odżywczych. Przewidzieli także specjalne rozwiązanie dla osób z alergiami, nietolerancjami pokarmowymi i innymi medycznie uzasadnionymi potrzebami żywieniowymi, które będą mogły dostarczyć własne pakiety na punkty objęte ograniczeniami supportu.

Podkreślają przy tym, że nie chcą rezygnować z obecności rodzin, przyjaciół i kibiców na trasach. Ograniczenia dotyczą indywidualnej pomocy zawodnikom w wyznaczonych miejscach, a nie samego kibicowania. W strefie supportowej będzie mogła przebywać jedna osoba na zawodnika.

Zmiany wywołały jednak pytania o granice między wsparciem a samodzielnością na trasie, równość szans, charakter biegów ultra i odpowiedzialność organizatorów za przebieg zawodów. Zapytaliśmy więc biegaczy, jak oceniają nowe zasady, gdzie ich zdaniem kończy się kibicowanie, a zaczyna support i czy ograniczenie pomocy z zewnątrz zmienia istotę biegania na długich dystansach.

Całe oświadczenie przeczytasz na profilu FB Dolnośląskiego Festiwalu Biegów Górskich.

W materiale wypowiadają się:

Radosław Defeciński, finisher takich biegów jak TOR des Glacier 450, TOR de Geants 330, Adamello Ultra Trail 170 km, SwissPeaks 360 i SwissPeaks 600, UTLAC250.

Beata Defecińska, żona Radka, która w roli supportu wspiera go na biegach.

Patrycja Dettlaff Majda biega od 23 lat. W 2026 roku ukończyła projekt 100 startów na dystansie maraton + 63 biegi, w tym były to biegi ultra górskie. Finisherka Bieg Kreta Hardcore 377 km (z jednoosobowym supportem) 2022, Bieg 7 Szczytów, Ultra Kotlina 180 km, Stumilak dystans 100 km (1.miejsce wśród kobiet), Bieg 7 wież GUT 170 km (2. miejsce).  Jedna z trzech kobiet i jedyna spoza Chorwacji, które w całej historii biegu ukończyły Ultra Trail Dinarides 160 km w Chorwacji (bez supportu) 2024. Złota klamra Ultra Challenge of Poland 2022 za 1000 km w startach wykonanych w 5 biegach w sezonie (za biegi Bieg Kreta Hardcore, Ultra Rzeźnik, Bieg 7 Szczytów, Ultra Chojnik, Ultra Kotlina 180).   

Grzegorz Korsak, Polak mieszkający na stałe w Szkocji, współtwórca platformy dla biegaczy ultra RunHarbour, finisher takich biegów jak: Montane Spine Race oraz Montane Winter Spine, Race Across Scotland, FKT z supportem na trasie Hohe Tauern Panorama Trail.

Krzysztof Lachor dziesięć razy startował w B7S na DFBG (4x DNF w tym 3 x z suportem) – 1. miejsce w 2024 i 2. w 2023 i 2021, Winter Trail Małopolska 2023 i 2024 (1. miejsce).

Maciej Majda, finisher takich biegów jak m.in. Łemkowyna 150 km, DFBG, KBL, Super Trail, Niepokorny Mnich, Dziki Groń, Transylwania 80 km, Magurski 80 km.

Sebastian Szotowicz – certyfikowany instruktor i trener biegania, ultramaratończyk z 15-letnim doświadczeniem, autor planów treningowych dla biegaczy górskich i ultra. Finiszer kilkudziesięciu górskich biegów ultra w Polsce i Europie, m.in. Łemkowyna Ultra Trail 150 km, Bieg Granią Tatr, Bieg Rzeźnika Hardcore, Transgrancanaria, Lavaredo Ultra Trail, UTMB, TDS, Marathon du Mont Blanc. Pokonał także biegowo szlaki GSB i GSS.

Jak ważna jest dla Ciebie obecność bliskich na trasie? Czy wsparcie ma wpływ na Twoją motywację i wynik?

Radosław Defeciński z żoną Beatą

Radosław Defeciński: Obecność bliskich, a przede wszystkim żony na trasie, która jest najlepszym supporterem, jest bardzo istotnym elementem mojego długiego, biegowego wyzwania. Zdecydowanie obecność (właściwej osoby, właściwego supportu) wpływa na motywację i może przełożyć się na wynik biegu. W moim przypadku, zwłaszcza przy długim biegu, żona na punkcie zdejmuje ze mnie odpowiedzialność za całą logistykę. Ładowanie czołówki, zegarka, jedzenie, picie czy czas spania. Na trasie biegu support ogranicza się do szybkich informacji telefonicznych dotyczących mojego miejsca, szybkości na trasie i ew. korekt trasy. 

Beata Defecińska: W mojej ocenie support nie ogranicza się jedynie do obecności na punktach, ale do „obecności” na całej trasie. W obecnych czasach, gdzie standardem są GPS, śledzenie trucka jest równie ważne jak bycie na punkcie. Krótki kontakt telefoniczny na temat pozycji, info o przywieszeniu się systemu („sprawdź GPS”). Poza tym na taki zdalny support może pozwolić sobie każdy bez ograniczeń geograficznych i naruszania przestrzeni innych zawodników.

Patrycja Dettlaff  Majda: Bezcenna, ponieważ dodaje skrzydeł i mnóstwo motywacji. Staje się rodzinnym przeżyciem, które można wspominać latami.

Grzegorz Korsak: Mam romantyczne podejście do biegania – nie korzystam ze wsparcia i nie widuję członków rodziny na trasie, dopiero na mecie, a jeszcze częściej dopiero po powrocie do domu. Wydaje mi się, że poniekąd właśnie po to wyruszam w trasę, żeby zatęsknić, docenić, co i kogo mam przy sobie na co dzień. Fakt, że bliskich zobaczę dopiero na mecie sprawia, że właśnie tam zdążam i to mnie motywuje najbardziej.

Krzysiek Lachor: Wsparcie bliskich czuję niezależnie, czy są na miejscu, czy tylko zdalnie, a na trasie walczę sam ze sobą. 

Maciej Majda: Biegam zazwyczaj sam, ale faktycznie zdarzyło się kilka razy, że Patrycja na mnie czekała na punktach i jej obecność bardzo mnie motywowała na ostatnich kilometrach.

Sebastian Szotowicz: Wsparcie na trasie jest bezcenne. Daje energię i poczucie, że działamy jako jedna drużyna. Świadomość poświęcenia bliskich sprawia, że po prostu nie można odpuścić. W najcięższych kryzysach zwykłe słowa otuchy dają siłę do dalszego biegu. Jednocześnie jest to relacja narażona na duże próby. Skrajne zmęczenie i ból sprawiają, że komunikacja bywa szorstka, a emocje trudne do opanowania. Dlatego kluczem do sukcesu jest zaufany support, który dobrze mnie zna i jest uprzedzony o tych najtrudniejszych momentach. Dzięki temu docieramy do mety razem.

Czy uważasz, że punkty odżywcze i przepakowe organizatora powinny zapewniać wszystko, czego zawodnik potrzebuje na długim dystansie, czy jednak prywatny support jest w niektórych sytuacjach niezbędny?

Patrycja Dettlaff Majda i Maciej Majda

Radosław Defeciński: Uważam, że punkty na trasie biegu powinny zapewniać biegaczowi wszystko, czego potrzebuje. Bardzo ważną kwestią pozostaje również ilość np: jedzenia, picia na punktach. Logistyka w tych kwestiach jest bardzo trudna, a wynika to przede wszystkim z takich elementów, jak odległość punktu od startu lub innych punktów, czas w którym zawodnicy przybywają na punkt (noc, dzień), pogoda, która w znacznym stopniu może wpływać na ilości potrzebnego jedzenia oraz jego rodzaj. Bardzo istotną kwestią pozostają również kwestie indywidualnych upodobań i preferencji zwłaszcza żywieniowych. Czasami może dojść do sytuacji, w której brak wsparcia własnego supportu doprowadzi do braku możliwości kontynuowania dalszej trasy biegu i do DNF-u. 

Beata Defecińska: Generalnie na bazach życia zapewnia, choć i tutaj (z opowieści Radka wiem, że częściej ten problem jest w mniejszych punktach żywieniowych) zdarzają się problemy związane z dietą. Jesteśmy od ponad 30 lat wegetarianami i brak posiłków bez mięsa jest problemem. I nie chodzi tutaj o poglądy, tylko o zdrowie. Zjedzenie przez taką osobę mięsa kończy się bólami i problemami układu pokarmowego. Podobne problemy mogą mieć osoby ze specjalistycznymi dietami – wtedy w mojej opinii support jest niezbędny. Poza tym część opinii zawodników jest bardzo subiektywna – zależy od podejścia do życia i również/niestety postawy wolontariuszy. Wielokrotnie słyszeliśmy negatywne opinie na temat punktów, które w naszej ocenie było OK.

Patrycja Dettlaff  Majda: I to i to, szczerze mówiąc. Okropnie przykrym doświadczeniem było dla mnie brak jedynego ciepłego posiłku na Janosiku Legendzie w zeszłym roku, bo nie zdążyłam na zupę. „Sorry, skończyła się” i moja motywacja wtedy też. Zeszłam z trasy, bo biegłam w osłabieniu dłuższy czas i widząc wolontariuszy zajadających się zupą i mówiących, że jej nie ma i że to ich przydział wszystko mi opadło… na nic przeprosiny organizatora, już tam nie wrócę. Oczywiście mogłam mieć support, ale nawet jeśli go nie miałam, to na punktach powinno być to wszystko, co zapisane w regulaminie. Dla człowieka, który od 5 czy 10h biegnie w trudnym terenie i czeka na ten posiłek, a potem go nie ma jest to straszne rozczarowanie i kwestia być albo nie być czasem. I tu pojawia się pytanie, czy zakazując supportu wyrównujemy szanse? Czy pierwsi i ostatni zjedzą to samo? Skoro organizatorzy różni sobie z tym radzą.

Grzegorz Korsak: To zależy od organizatora. Jeśli jakiś organizator wymyśli bieg, na którym punkty są słabo zaopatrzone, są rzadko rozmieszczone albo nie ma ich wcale, oznacza to, że właśnie taki ma pomysł na bieg. I tyle. Nikt nikogo nie zmusza do zapisywania się.

Na przykład w styczniu wystartuję w biegu na dystansie 330 mil, na którego trasie nie ma żadnych CP – jest tylko start i meta, a ty jesteś zdany wyłącznie na siebie. Właśnie po to, aby opuścić strefę komfortu możliwie najdalej i doświadczać ultra w możliwie najczystszej postaci.

Trochę nie rozumiem tych, którzy narzekają, że punkty są za rzadko, jedzenie jest słabe, a trasa nieoznakowana. Zapisujesz się na bieg, który z założenia ma być trudny, po czym narzekasz, że jest niekomfortowo. Przypomnę tylko, że to moje zdanie i nie wszyscy muszą mieć takie same odczucia.

Dla mnie opuszczanie strefy komfortu jest kluczowe w tej zabawie. Nie jest dla mnie najważniejszy czas i pozycja, ale styl, w jakim pokonuję swoje wyzwania. Wiemy też, że na niektórych biegach support jest obowiązkowy ze względów bezpieczeństwa – i tak powinno zostać.

Krzysiek Lachor: Trudno jest wymagać, by organizator zapewniał dla setek osób to, co mogę sobie zorganizować z supportem. I nie śmiałbym wymagać tego od organizatora. 

Maciej Majda: Punkty na biegach powinny zapewniać na pewno więcej, a przede wszystkim to, do czego organizator się zobowiązuje. No bo jeśli biegniesz po Tatrach 40 kilometrów i czekasz na ciepły posiłek, a na punkcie słyszysz, że się skończyło, to jest coś nie tak. 

Sebastian Szotowicz: Punkty organizatora powinny zapewniać takie same dobra pierwszemu i ostatniemu zawodnikowi. Często słyszy się, że w drugiej połowie stawki zabrakło zupy albo izotonik był tak rozrzedzony, że stał się zabarwioną wodą. Takie sytuacje nie powinny mieć miejsca. Prywatny support, jak pisałem wcześniej, jest dodatkowym elementem strategii, o ile organizator na niego zezwala.

Czy ograniczenie supportu powinno dotyczyć wszystkich dystansów, czy tylko najdłuższych biegów?

Grzegorz Korsak

Radosław Defeciński: W moim odczuciu, support na krótkich dystansach jest zbędny i jego rola wzrasta z długością trasy biegu. Odpowiadając na pytanie – ograniczenia powinny dotyczyć wszystkich dystansów. Jednak to organizator powinien decydować, a zapisy regulaminu są po to aby ich przestrzegać. Każdy uczestnik biegu decydując się na udział akceptuje zapisy regulaminu i powinien ich przestrzegać.

Patrycja Dettlaff  Majda: W ogóle nie uważam, że należy to ograniczać. Wprost przeciwnie – należy ustalić zasady i ich przestrzegać, a nie zakazywać, bo ktoś oszukał. To pójście na łatwiznę, tak uważam. Poza tym, co z rekordami tras z supportem – zostaną wymazane?

Krzysiek Lachor: Osobiście uważam, że nie powinno być ograniczenia supportu. Ponieważ każdy, komu zależy na wyniku może sobie zorganizować support i support jest dostępny na największych biegach na świecie. Gdzie ściga się czołówka i z ciekawości się patrzy na pomiary czasu na stacjach, jak w F1. Będąc na UTMB widziałem, jak japoński zawodnik miał przyczepiona krótkofalówkę i przed punktem podaje komunikat swojej ekipie, co będzie potrzebował.

Maciej Majda: Największe cuda dzieją się przede wszystkim na długich dystansach, ale nie jestem wstanie zrozumieć, jak można kombinować, gdy robi się coś dla samego siebie. 

Sebastian Szotowicz: Zasady powinny obejmować wszystkie dystanse, choć największe znaczenie mają na tych najdłuższych, jak Bieg 7 Szczytów, Sto Mil Trail. Organizator powinien jasno określić, na których punktach support jest dozwolony, ile osób może obsługiwać zawodnika i na ile przed jego przybiegnięciem można wejść do strefy. Dzięki temu każdy wie, na czym stoi, a szanse są wyrównane.

Krzysztof Lachor

Czy inne biegi górskie i ultramaratony powinny pójść w ślady DFBG, czy raczej pozostawić zawodnikom i ich ekipom większą swobodę?

Sebastian Szotowicz

Radosław Defeciński: Uważam, że każdy organizator powinien sam podejmować decyzję w tych kwestiach. Każdy bieg, każde miejsce, w którym jest organizowany ma swoją specyfikę i odmienny charakter. Wszystkie te elementy muszą być wzięte pod uwagę i przeanalizowane przez organizatorów. Jeżeli kwestie te nie zostaną przeanalizowane istnieje duże prawdopodobieństwo, że dany bieg może nie przetrwać kolejnych lat z uwagi na możliwość narażenia się np: obrońcom ochrony przyrody, lokalnym mieszkańców i wszelkim innych zainteresowanym, których głos i uwagi nie zostaną uwzględnione.

Patrycja Dettlaff  Majda: Nie, uważam, że to nierozsądne. Zwłaszcza jeśli nie mamy pewności, że zapewnimy wszystkim wszystko na punktach. Głodny Polak to zły Polak i zapewne już na taki bieg nie wróci. Jednak nie da się biegać ultra na wodzie i żelkach. To wymaga konkretnego jedzenia i nie można od ludzi oczekiwać, że będą ryzykować zdrowiem dla wyniku.

Każdy ma inne potrzeby, a organizator nie zapewni wszystkim takich samych, równych warunków. Zwyczajnie nie da się. Support więc pomaga najlepszym bić rekordy, a reszcie wyrównuje braki – czyli daje to, czego na punktach by nie mieli – np. suche ubranie, ciepła zupa, ulubione jedzenie, uśmiech czasem miejsce w aucie, gdzie i tak ze stratą czasu, ale można się położyć zdrzemnąć czy zagrzać. Dla mnie to nieodłączny element ultra. To nie jest sport samotników. Najlepsi mają własne supporty i z nimi bili obecne rekordy. Znam osobiście kilku zawodników, którzy otwarcie o tym mówią. Przeciwna jestem natomiast pomocy pomiędzy punktami. Zezwala na to np. bieg Kreta Hardcora i odkąd zaczęto to praktykować bieg zszedł w stronę wyścigu zbrojeń i organizacji teamów do kręcenia czasów, a to jednak ten zawodnik ma pokonywać trasę sam a nie jego ekipa. W  pomocy na punktach nie widzę jednak nic złego – czasem taka pomoc może uratować życie, bo organizatorzy nie są w stanie śledzić poruszania się każdego (czy się nie zgubił czy nie zasłabł w lesie). W takiej sytuacji support zapewnia bezpieczeństwo – w razie czego zgłosi to i wezwie pomoc.

Krzysiek Lachor: Uważam, że support powinien pozostać, ale jasno określone zasady, że można z niego korzystać w określonych miejscach. I wiadomo wyposażenie obowiązkowe cały czas przy sobie.

Maciej Majda: Inne biegi przede wszystkim powinny piętnować próby oszustw i wszelkie kombinowanie przez zawodników i ich ekipy supportowe. Nie należy tego zamiatać pod dywan według zasady “ bo po co robić zamieszanie”.

Sebastian Szotowicz: Uważam, że organizatorzy innych biegów również powinni pójść w ślady DFBG. Jasne i wspólne standardy służą wszystkim: organizatorom ułatwiają przygotowanie zawodów, a zawodnikom dają pewność, że startują na równych zasadach.

Jakie rozwiązanie uważasz za najlepsze: całkowity brak prywatnego supportu, pomoc wyłącznie w wyznaczonych punktach czy pełna dowolność przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa?

Radosław Defeciński: Moim zdaniem tylko support w wyznaczonych i dopuszczonych przez organizatora miejscach. Oczywiście na zasadach przez niego ustalonych. Miałem przyjemność brać udział w różnych biegach, na różnych dystansach i uważam, że wprowadzenie pewnych ograniczeń supportowych określonych w regulaminie bardzo pozytywnie wpływa na jasność i klarowność całej imprezy biegowej. Wszyscy zawodnicy i ich bliscy mają jasność, co wolno a czego nie. Reguły i ramy pozwalają skoncentrować się na wielu innych ważnych kwestiach dot. biegu.

Beata Defecińska: Ważną częścią, często zaniedbywaną przez organizatora, jest egzekwowanie regulaminu. Jeśli support jest dozwolony w wyznaczonych punktach/bazach życia, to pojawienie się wsparcia w innych punktach żywieniowych/schroniskach powinno wiązać się z interwencją obsługi – support wychodzi lub DNF dla zawodnika. To daje równe szanse wszystkim. Poza komentarzem są kampery na drodze, gdzie niektórzy „zbaczają” na ciepły posiłek, wymianę sprzętu, chwilę odpoczynku w ciepłej i suchej przestrzeni. To jest zachowanie bardzo nie sportowe, jednak często spotykane. I mnie osobiście bardzo irytują takie zachowania, którym daleko do zachowań fair play.

Patrycja Dettlaff  Majda: W przypadku długiego biegu support uważam wręcz za niezbędny dla bezpieczeństwa zawodnika. Żeby kontrolować, co się z nim dzieje organizator – zwłaszcza przy większej stawce – zwyczajnie nie jest w stanie tego ogarnąć. To, co można zrobić to uważam, że powinna być klasyfikacja dla zawodników bez supportu, czyli dla takich twardzieli, którzy z wiatrem w plecy czy w twarz, w suchych czy przemoczonych butach, z jedzeniem czy bez, i tak ten bieg ukończą w chwale Byłaby to piękna klasyfikacja, która uspokoiła by na pewno i ucieszyła ego tych wszystkich pokrzywdzonych twardzieli, którzy krzyczeli, aby tego zakazać.

Grzegorz Korsak: Osobiście uważam, że kwestie supportu powinny być szczegółowo określone w regulaminie biegu, aby uniknąć jakiejkolwiek niedomówienia. Jestem też za tym, aby możliwość korzystania z supportu ograniczyć do minimum ze względu na przyrodę i ingerencję w środko naturalne. Dużo w tej kwestii zależy też od samych biegaczy. Być może wcale nie potrzebujemy tak dużo zewnętrznego wsparcia, jak mogłoby się wydawać, a satysfakcja z samodzielnego pokonania trasy jest znacznie większa.

Krzysiek Lachor: Jestem za supportem, ale w określonych miejscach. Ewentualnie warto rozważyć opcję podobną jak na Łemkowynie, gdzie oprócz stacji były wyznaczone odcinki, gdzie można było korzystać z takiej pomocy. To też pozwoliłoby na support w innych miejscach niż punkty, gdzie są służby, a wyznaczenie parkingów, koło których się przebiega z możliwością korzystania.

Maciej Majda: Pomoc powinna być dozwolona w wyznaczonych punktach i organizatorzy przede wszystkim powinni piętnować wszystkie nieuczciwe zachowania.

Sebastian Szotowicz: Najlepsze jest rozwiązanie pośrednie: pomoc wyłącznie w wyznaczonych punktach, z jasnymi zasadami dotyczącymi liczby osób w serwisie i czasu wejścia do strefy. Całkowity zakaz byłby zbyt radykalny, bo bliscy na trasie to dla wielu z nas ogromna wartość. Pełna dowolność z kolei pogłębiałaby różnice między zawodnikami z ekipą i bez niej. Wyznaczone punkty i jasne reguły pozwalają zachować wsparcie bliskich, a jednocześnie wyrównują szanse.

TAGI:
Udostępnij ten artykuł